Rak Romuald "Galeria Zas逝穎nych Mys這wiczan": Alfred Sulik
Romuald Rak urodzi si 29 grudnia 1920 roku w Brzezince, w rodzinie Paw豉 z zawodu organisty ko軼ielnego i Franciszki z domu Trybu. Z rodzinnego domu wyni鏀 g喚bok religijno嗆 i umi這wanie tradycji 郵御kiej, szacunek do pracy i systematyczno嗆 w realizowaniu zada, a tak瞠 篡czliwo嗆 i uprzejmo嗆 do ludzi. W 1926 roku rozpocz掖 nauk w Szkole Powszechnej w Brzezince, by od 1930 roku kontynuowa j w Pa雟twowym Gimnazjum im. Tadeusza Ko軼iuszki w Mys這wicach. W tym tez roku g喚boko prze篡 鄉ier ojca. Przez ca貫 lata szkolne Romuald by ministrantem. Jednocze郾ie ju od sz鏀tego roku 篡cia ojciec uczy go gry na organach i pianinie. Umiej皻no軼i te pog喚bia u znanego w Mys這wicach muzyka, prof. Ko幢ika, co pozwoli這 na gr na organach w czasie nabo瞠雟tw gimnazjalnych w ko軼iele Narodzenia Naj鈍i皻szej Marii Panny oraz na wyst瘼y w orkiestrze szkolnej. Skomponowa tak瞠 kilka utwor闚 muzycznych, jak intermezzo, msz 豉ci雟k, pie郾i i sonat. W 1938 roku Romuald Rak z這篡 egzamin maturalny i uzyska 鈍iadectwo dojrza這軼i. Zapisa si do 奸御kiego Seminarium Duchownego w Krakowie.
Gdy po wybuchu II wojny 鈍iatowej w豉dze hitlerowskie zamkn窸y seminarium przed m這dym Romualdem zacz窸y pi皻rzy si trudno軼i. Zadecydowa造 tu wzgl璠y narodowo軼iowe, kt鏎e zmusza造 do ci庵貫j zmiany miejsc pobytu na obszarze Trzeciej Rzeszy. Najpierw osiad w niemieckiej Fuldzie, gdzie w roku akademickim 1940/41 rozpocz掖 studia seminaryjne w miejscowej Hochschule fr Theologie /Wy窺za Szko豉 Teologii. Jednak ju w nast瘼nym roku musia si przenie嗆 do zaanektowanej przez Rzesz hitlerowsk Austrii. Pierwszym miastem by Salzburg. Z pobytem w tym mie軼ie wi捫e si ciekawy epizod. W miejscowej katedrze Romuald 獞iczy gr na organach. Po zako鎍zeniu 獞icze poszed do niego nieznajomy m篹czyzna i wyrazi uznanie dla jego talentu muzycznego. Nieznajomym okaza si s造nny dyrygent Herbert von Karajan. Wkr鏒ce opu軼i Salzburg i uda si do Wiednia. Po kr鏒kim pobycie na tamtejszym uniwersytecie, w latach 1941-1943 studiowa w Hochschule fr Theologie /Wy窺za Szko豉 Teologii/ w Linz. Po ich uko鎍zeniu, dnia 4 lipca 1943 roku w miejscowej katedrze Romuald Rak otrzyma 鈍i璚enia kap豉雟kie. Pobyt w austriackich 鈔odowiskach teologicznych mia du篡 wp造w na jego formacj teologiczn i liturgiczno-pastoralna m這dego kap豉na w przysz這軼i. Po kilku dniach wr鏂i do rodzinnego domu w Brzezince i w swym ko軼iele parafialnym odprawi msz 鈍. prymicyjn. Od 13 lipca 1943 roku by wikariuszem w parafii 鈍. Miko豉ja w Bielsku, za od 4 grudnia 1943 roku, do zako鎍zenia drugiej wojny 鈍iatowej pos逝g kap豉雟k pe軟i w parafii 鈍. Magdaleny w Cieszynie.
Rok 1945 zapocz徠kowa nowy rozdzia w 篡ciu ks. Romualda Raka. Od 13 sierpnia 1945 roku zosta kapelanem i sekretarzem biskupa katowickiego Stanis豉wa Adamskiego, za w latach 1947-1958 pe軟i funkcj notariusza katowickiej Kurii Diecezjalnej i S康u Biskupiego. By to dla ks. Raka okres bardzo owocny a jednocze郾ie ze wzgl璠u na terror stalinowski niezwykle trudny. W 1947 roku uko鎍zy studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiello雟kiego, uzyskuj帷 stopie magistra teologii. W 1948 roku pomy郵nie zako鎍zy nauk w Szkole Muzycznej w Katowicach. W 1952 roku na podstawie rozprawy "Muzyka Starego Testamentu" otrzyma stopie naukowy doktora teologii oraz z這篡 tak瞠 egzamin proboszczowski. Od 1954 roku by wyk豉dowc liturgiki w 奸御kim Seminarium Duchownym. W latach 1952-1956 w czasie wygnania przez w豉dze Polski Ludowej biskupa Adamskiego i jego sufragan闚 z diecezji katowickiej ks. dr Rak pe軟i funkcj tajnego 陰cznika mi璠zy kap豉nami diecezji i biskupami. Za sw pe軟 niebezpiecze雟tw misj w sierpniu 1956 roku ks. Rak otrzyma od wi瞛ionego w Koma鎍zy kardyna豉 Stefana Wyszy雟kiego list, w kt鏎ym wyrazi solidarno嗆 z "wygna鎍ami" i ludem 郵御kim oraz nazwa gorliwego Ksi璠za "najlepszym ogniwem tej 豉ski, kt鏎a przychodzi od Boga z do鈍iadcze". Ju w tym miesi帷u ks. Rak przygotowa harmonogram zwi您any z powrotem biskup闚 katowickich z wygnania. Sta這 si to przyczyn wielu nieprzyjemno軼i dla oddanego biskupowi sekretarza. Bowiem Prezydium Wojew鏚zkiej Rady Narodowej /WRN/ w Stalinogrodzie /Katowicach/, oskar瘸j帷 ksi璠za "o wrog dzia豉lno嗆 i sianie fermentu w鈔鏚 duchowie雟twa i zakon闚 na terenie diecezji stalinogrodzkiej" za膨da這 od Kurii Diecezjalnej natychmiastowego zwolnienia ks. Raka z funkcji notariusza Kurii. Prawdziwym powodem tej decyzji by這 "rozg豉szania w鈔鏚 kap豉n闚 i w zakonach informacji o przyje寮zie 27 wrze郾ia 1956 roku biskup闚 Stanis豉wa Adamskiego i Juliusza Bie鎥a". Dwa dni p騧niej Prezydium WRN poinformowa這 ks. Raka o decyzji nakazuj帷ej opuszczenia gmachu Kurii Diecezjalnej do trzech godzin. Nie pomog這 odwo豉nie od tej decyzji. Respektuj帷y polecenia Wydzia逝 do Spraw Wyzna WRN wikariusz kapitulny infu豉t ks. Jan Piskorz dekretem z 27 wrze郾ia 1956 roku mianowa ks. Raka wikariuszem parafii 鈍. Jana Nepomucena w ζgiewnikach 奸御kich, za dekretem z 5 pa寮ziernika 1956 roku zabroni ks. Rakowi, pod kar suspensy, przebywania na terenie 奸御kiego Seminarium Duchownego "poniewa sieje mi璠zy alumnami niepotrzebny ferment i podrywa swymi uwagami autorytet ordynariusza diecezji". W wyniku odwil篡 politycznej po "polskim pa寮zierniku 1956 roku" Kuria Diecezjalna anulowa豉 oba dekrety. Ks. Rak pozosta notariuszem diecezjalnym.
W nast瘼nych latach nast徙i dalszy awans naukowy ks. dr. Raka. W roku akademickim 1958/1959 odby roczne studia liturgiczno-pastoralne na Uniwersytecie w Louvain w Belgii. Opr鏂z wyk豉d闚 z teologii pastoralnej w 奸御kim Seminarium Duchownym prowadzi wyk豉dy w sekcji pastoralnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego /KUL/. Jednocze郾ie sta si cz這nkiem Towarzystwa Naukowego tej uczelni oraz przewodniczy Sekcji Pastoralist闚 Polskich. W 1973 roku na podstawie pracy pt. Wychowanie eucharystyczne w diecezji katowickiej (1922-1972) i po przeprowadzeniu przewodu habilitacyjnego na KUL ks. dr Rak otrzyma stopie naukowy doktora habilitowanego z teologii pastoralnej. Odt康 zwi您a si ju ca趾owicie z lubelsk uczelni, w kt鏎ej zosta zatrudniony na stanowisku docenta etatowego. W 1974 roku powierzono mu stanowisko kierownika Katedry Duszpasterstwa przy Wydziale Teologii, kt鏎e sprawowa do 1991 roku. W 1975 roku kardyna Stefan Wyszy雟ki udzieli mu misji kanonicznej na prowadzenie w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie wyk豉d闚 z teologii sakrament闚. W latach 1977-1984 by cz這nkiem Komisji Muzycznej Episkopatu Polski, za od 1980 roku cz這nkiem Komisji Episkopatu ds. Duszpasterstwa Og鏊nego, cz這nkiem Komisji Synodalnych i Synodu Diecezji Katowickiej oraz od 1984 roku cz這nkiem Rady Naukowej Episkopatu Polski. W 1986 roku na podstawie rozprawy "Eucharystia w 篡ciu chrze軼ijanina" i ca這kszta速 dorobku naukowo-dydaktycznego przyznano ks. dr. hab. Rakowi tytu profesora nadzwyczajnego oraz powo豉no na stanowisko dyrektora Instytutu Teologii Pastoralnej. By promotorem ponad stu prac magisterskich i kilkudziesi璚iu prac doktorskich oraz opiekunem przewod闚 habilitacyjnych swoich wychowank闚. W 1985 roku wyg這si "laudacj" z okazji nadania przez KUL Prymasowi Polski kard. J霩efowi Glempowi doktoratu honoris causa. W lutym 1999 roku wyg這si konferencj przybli瘸j帷 Edyt Stein - now 鈍i皻, Teres Benedykt od Krzy瘸.
Ks. prof.dr hab. Romuald Rak wykazywa si niezwyk陰 aktywno軼i naukow. Wyrazem tego by這 organizowanie konferencji i sympozj闚 naukowych z teologii pastoralnej i duszpasterstwa w KUL oraz wyg豉szanie wyk豉d闚 na uczelniach zagranicznych i aktywne uczestnictwo w konferencjach naukowych krajowych i zagranicznych. Go軼inne wyk豉dy wyg這si na uniwersytetach w Nijmegen /Holandia/ Leuven /Belgia/, w Salzburgu, Aigen-Schl輍el i Hofgastein /Austria/, w Mainzu i Augsburgu /Niemcy/ oraz w Wy窺zym Seminarium Duchownym w Fuldzie. Prowadzi wyk豉dy dla duszpasterzy polskich w Republice Federalnej Niemiec. Stale uczestniczy w Austriackich Dniach Pastoralnych oraz wsp馧pracowa z Instytutem Pastoralnym we Wiedniu. Od 1977 roku by cz這nkiem Rady Organizacyjnej sympozj闚 polsko-austriackich przy Uniwersytecie Johanna Keplera w Linzu, kt鏎a organizowa豉 sympozja na przemian w Linzu i Lublinie. Uczestniczy wielokrotnie w kongresach profesor闚 teologii pastoralnej. Reprezentowa Kul na XIV Generalnym Zebraniu Federacji Uniwersytet闚 Katolickich w Toronto /1983/, w Mi璠zynarodowych Kongresach w Kevelaer w RFN /1987/ i w Huelva w Hiszpanii /1992/.
Ks. prof. Rak mia powa積y dorobek naukowy wysoko oceniany w 鈔odowiskach naukowych interesuj帷ych si teologi pastoraln. W bibliografii z tej dziedziny zamieszczono do 1992 roku 168 publikacji autorstwa ks. prof. Raka. Obejmowa造 one trzy ksi捫ki oraz rozprawy, artyku造 naukowe w czasopismach krajowych i zagranicznych, recenzje i sprawozdania. Odr瑿n grup publikacji stanowi materia造 pomocnicze dla duszpasterstwa, jak 酥iewniki i ksi璕i liturgiczne. W sumie doliczy si mo積a ponad 300 artyku堯w i oko這 30 hase w Encyklopedii Katolickiej. Wraz arcybiskupem Stanis豉wem Szymeckim napisal ksi捫k "Biskup Stanis豉w Adamski jakiego nie znamy"/2003/. By r闚nie t逝maczem ksi捫ki niemieckiego biskupa Eduarda Schicka "Testament Pana", za co papie Jan Pawe II, dzi瘯uj帷 za przek豉d udzieli t逝maczom apostolskiego b這gos豉wie雟twa. Ks. Rak skomponowa tak瞠 melodie do mszy 鈍., w tym mszy 鈍. roratniej oraz kierowa zespo貫m przygotowuj帷ym wydanie "Chora逝 dla modlitewnik闚 郵御kich".
W bogatej dzia豉lno軼i naukowej ks. prof. Raka wa積e miejsce zajmowa豉 praca redakcyjna. W latach 1978-1983 by naczelnym redaktorem "奸御kich Studi闚 Historyczno-Teologicznych, cz這nkiem Komisji Redakcyjnej Uchwa i Synodu Diecezji Katowickiej w 1976 roku, za w latach 1974-1991 cz這nkiem Komitetu Redakcyjnego "Rocznik闚 Teologiczno-Kanonicznych" KUL. By autorem kilkudziesi璚iu recenzji wydawniczych z zakresu teologii, liturgiki i socjologii religii.
Ks. prof. dr hab. Romuald Rak pe軟i wiele funkcji w Ko軼iele katowickim. By cenzorem ksi捫ek i recenzentem prac proboszczowskich, pierwszym ceremoniarzem w katedrze Chrystusa Kr鏊a w Katowicach, egzaminatorem diecezjalnym z liturgiki i teologii pastoralnej, wizytatorem parafii w zwi您ku z wizytacjami kanonicznymi, doradc bp. Herberta Bednorza w czasie I Synodu Diecezji Katowickiej /1974/, cz這nkiem Zespo逝 ds. Przygotowania I Diecezjalnego Kongresu Eucharystycznego /1987/, mia sta貫 upowa積ienie do udzielania w diecezji katowickiej sakramentu bierzmowania /od 1990/, by wicepostulatorem w sprawie kanonizacji b. Jana Sarkandra /1990/, moderatorem duszpasterstwa kap豉n闚 /1992-2000/, wikariuszem biskupim do spraw zakonnych w archidiecezji katowickiej /1992-2000/, cenzorem teologiem pism drukowanych S逝gi Bo瞠go ks. Franciszka Blachnickiego /1996/ i komentatorem na wielu pielgrzymkach zw豉szcza do Piekar 奸御kich. Ks. prof. Rak dost徙i zaszczytu pe軟ienia funkcji komentatora i prowadzenia nabo瞠雟twa w czasie spotkania z papie瞠m Janem Paw貫m II na lotnisku w Katowicach-Muchowcu 20 czerwca 1983 roku.
Ks. prof. Rak nale瘸 do wielu gremi闚 diecezjalnych: Rady Kap豉雟kiej, Rady Duszpasterskiej, Rady Wydzia逝 Duszpasterskiego, Komisji Liturgicznej, i Komisji Muzyki Sakralnej. W 1995 roku otrzyma nagrod im. Juliusza Ligonia ufundowan przez Katolickie Stowarzyszenie Civitas Christiana.
Wyrazem uznania dla dzia豉lno軼i, pracy i postawy ks. Romualda Raka by造 nadane tytu造 i godno軼i. Nosi tytu infu豉ta /Protonotariusza Apostolskiego/, przyznano mu prawo noszenia pelerynki proboszczowskiej, otrzyma tytu radcy prawnego, tajnego szambelana Jego 安i徠obliwo軼i, pra豉ta domowego Jego 安i徠obliwo軼i.
Uroczy軼ie obchodzono jubileusze ks. infu豉ta Raka. W 1968 roku z okazji srebrnego jubileuszu kap豉雟twa i w 1993 roku z這ty jubileusz kap豉雟twa. Z tej okazji 篡czenia i podzi瘯owania przes豉 papie Jan Pawe II, podkre郵aj帷 " wielkie zas逝gi Ksi璠za Infu豉ta dla Ko軼io豉 w Polsce, a przede wszystkim dla Archidiecezji Katowickiej. R闚nie uroczy軼ie obchodzono 80 rocznice urodzin w 2000 roku oraz jubileusz 60-lecia kap豉雟twa w 2003 roku. Ks. jubilat otrzyma podzi瘯owania i b這gos豉wie雟two papie瘸 Jana Paw豉 II, za Rada Wydzia逝 Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego nada豉 ks. Rakowi Diamentowy Dyplom za d逝goletni, owocn i tw鏎cz prac naukow, dydaktyczn i wychowawcz.
Pod koniec 1991 roku ks. prof. Rak przeszed na emerytur. Jednak nadal prowadzi zaj璚ia zlecone: wyk豉dy i seminaria doktoranckie, jak r闚nie udziela si aktywnie w sprawach ukochanego 奸御ka. 15 maja 2000 roku uleg wypadkowi samochodowemu ko這 Cieszyna i dozna obra瞠, kt鏎e przyczyni造 si do pogorszenia stanu zdrowia. Od stycznia 2003 roku przebywa w Domu Ksi篹y Emeryt闚 w Katowicach, gdzie 24 wrze郾ia 2003 roku.
Uroczysto軼i pogrzebowe rozpocz窸y si 27 wrze郾ia w ko軼iele akademickim msz 鈍. koncelebrowan z udzia貫m kilku biskup闚 i 133 kap豉n闚, po czym z這穎no trumn w krypcie grobowej biskup闚 katowickich. W nast瘼nym dniu trumna ze zw這kami ks. Raka zosta豉 w procesji przeniesiona do katedry Chrystusa Kr鏊a. Tu odprawiono msz 鈍. koncelebrowan pod przewodnictwem arcybiskupa metropolity katowickiego Damiana Zimonia, kt鏎y tez wyg這si homili. W czasie mszy 鈍. odczytano telegramy kondolencyjne nades豉ne m.in. przez papie瘸 Jana Paw豉 II, Prymasa Polski kard. J霩efa Glempa i Sekretarza Generalnego Konferencji Episkopatu Polski bp Piotra Libery oraz senat闚 uniwersytet闚 krajowych i zagranicznych. Przypominaj帷 zas逝gi zmar貫go abp. Zimo podkre郵i, 瞠 ks. Infu豉t "nie zostawi 瘸dnego testamentu, bo te w豉軼iwie niczego nie posiada z bogactw tego 鈍iata. Odszed z ca造m bogactwem swoich dokona kap豉雟kich, duszpasterskich i naukowych". Po mszy 鈍. t逝my odprowadzi造 trumn ze zw這kami ks. prof. dr hab. Romualda Raka na cmentarz przy ul. Sienkiewicza, gdzie zosta豉 z這穎na w grobowcu.
Alfred Sulik
r鏚這: Ks. J霩ef Pawliczek, 砰ciorys, 酥.infu豉ta Romualda Raka.W: Wiadomo軼i Archidiecezjalne-wrzesie 2003; Ks. Romuald Rak (1920-2003).W: "Vita mutatur non tollitur". Po鄉iertne wystawy tw鏎c闚 nauki i kultury KUL; Damian Zimo, Cz這wiek tajemnicy eucharystycznej. Homilia w czasie pogrzebu. W: Wiadomo軼i Archidiecezjalne-2003.
Myslowiczanie.pl - Mys這wicki Portal Mieszka鎍闚____________________________________________________________________________________________________Mys這wice, Myslowice, mys這wicki, mys這wickie, mys這wickich, mys這wickim, mys這wickiemu, mys這wickiej, myslowicki, myslowickie, myslowickich, myslowickim, myslowickiemu, myslowickiej, Mys豉w, Myslowitz, Myslovitz, Off Festival, Off Festiwal
Romuald Rak urodzi si 29 grudnia 1920 roku w Brzezince, w rodzinie Paw豉 z zawodu organisty ko軼ielnego i Franciszki z domu Trybu. Z rodzinnego domu wyni鏀 g喚bok religijno嗆 i umi這wanie tradycji 郵御kiej, szacunek do pracy i systematyczno嗆 w realizowaniu zada, a tak瞠 篡czliwo嗆 i uprzejmo嗆 do ludzi. W 1926 roku rozpocz掖 nauk w Szkole Powszechnej w Brzezince, by od 1930 roku kontynuowa j w Pa雟twowym Gimnazjum im. Tadeusza Ko軼iuszki w Mys這wicach. W tym tez roku g喚boko prze篡 鄉ier ojca. Przez ca貫 lata szkolne Romuald by ministrantem. Jednocze郾ie ju od sz鏀tego roku 篡cia ojciec uczy go gry na organach i pianinie. Umiej皻no軼i te pog喚bia u znanego w Mys這wicach muzyka, prof. Ko幢ika, co pozwoli這 na gr na organach w czasie nabo瞠雟tw gimnazjalnych w ko軼iele Narodzenia Naj鈍i皻szej Marii Panny oraz na wyst瘼y w orkiestrze szkolnej. Skomponowa tak瞠 kilka utwor闚 muzycznych, jak intermezzo, msz 豉ci雟k, pie郾i i sonat. W 1938 roku Romuald Rak z這篡 egzamin maturalny i uzyska 鈍iadectwo dojrza這軼i. Zapisa si do 奸御kiego Seminarium Duchownego w Krakowie.
