Tajemnice Trójk±ta Trzech Cesarzy Wspomnienie: dr Zdzis³aw Jedynak
Miêdzy Szopienicami, Sosnowcem, Niwk±, Mys³owicami i S³upn± znajduje siê obszar stawów i ³±k, który nie zosta³ na szczê¶cie do dzisiaj zabudowany i stanowi oazê zieleni w ¶rodku okrêgu przemys³owego. £±czy siê tutaj Czarna Przemsza z Bia³± Przemsz± w jedn± rzekê. £±ki te i stawy nie posiada³y sta³ych w³a¶cicieli, ale korzystali z nich mieszkañcy wszystkich trzech pañstw (Prus, Austrii i Rosji), do których nale¿a³y niegdy¶ ziemie polskie, a granice których spotyka³y siê w tym w³a¶nie miejscu. Jak ¿artobliwie mówiono Trójk±t powinien nosiæ nazwê nie Trzech, ale Czterech Cesarzy, poniewa¿ oprócz ziemskich panowa³ tu jeszcze czwarty - z nieba.
Pozosta³a do dzisiejszych czasów brama zamku s³upeckiego (fot. arch. red.)
Z obszarem tym wi±¿± siê tajemnicze wydarzenia sprzed ponad 150 lat. Otó¿ nad sam± Przemsz± znajdowa³ siê dwór w S³upnej (obecnie dzielnica Mys³owic) nale¿±cy na prze³omie XIX i XX wieku do niezbyt zamo¿nej rodziny szlacheckiej Lariszów, a nastêpnie do bocznej linii Su³kowskich z Bielska. Plan tego terenu zachowa³ siê w aktach gruntowych Kopalni "Luiza"Losy Su³kowskich ze S³upnej w I po³owie XIX wieku by³y bardzo tragiczne, a sam tamtejszy dwór po wymarciu, czêsto w sposób gwa³towny, wszystkich przedstawicieli rodu popad³ w stan ruiny i potem zosta³ rozebrany. Jedynie przygraniczna karczma "Zamek Ksi±¿êcy", chocia¿ sama by³a kryta strzech±, przypomina³a sw± nazw± dawn± ¶wietno¶æ. Resztki zabudowañ i stare drzewa po³o¿one oko³o 2 km od stacji kolejowej w Mys³owicach po lewej stronie toru w kierunku Krakowa wskazuj± miejsce, gdzie znajdowa³ siê dwór i karczma. Upadek rodu Su³kowskich ze S³upnej sta³ siê s³awny w wielu krajach europejskich. Ich tragiczne losy sta³y siênawet tematem dwóch powie¶ci - Rogera i Aleksandra Dumas "m³odszego", syna autora "Trzech muszkieterów". Oczywi¶cie jak w ka¿dej powie¶ci, tak¿e i u tych autorów mo¿na spotkaæ wiele fikcji literackiej, ale rzeczywisto¶æ by³a i tak bardzo przera¿aj±ca i tajemnicza. Tragiczne okoliczno¶ci ¶mierci ksiê¿nej Su³kowskiej i jej niedosz³ej synowej z d. Reanno, Indianki z Kolumbii, zapewne nigdy ju¿ nie zostan± w pe³ni wyja¶nione. Przegl±daj±c akta S±du Obwodowego (Amtsgericht) w Mys³owicach i analogiczne S±du w Bytomiu przechowywane w Archiwum Pañstwowym w Katowicach, znalaz³em wiele danych, które czê¶ciowo mog± uzupe³niæ i zweryfikowaæ to, co by³o znane z obu powie¶ci i przekazów ustnych.
Kapliczka na Górce S³upeckiej (Wzgórze Ko¶ciuszki) przy murze cmentarnym (fot. arch. red.)
Wiadomo mianowicie, ¿e piêkna córka (nieznana z imienia) Lariszów wysz³a za m±¿ za przedstawiciela bogatego rodu Su³kowskich, czemu stanowczo sprzeciwiali siê jej rodzice, uwa¿aj±c go za zbyt lekkomy¶lnego i kapry¶nego magnata. Mi³o¶æ by³a jednak wzajemna i od pierwszego wejrzenia. Su³kowski porwa³ wiêc Lariszównê z domu i wzi±³ z ni± potajemnie ¶lub w po³o¿onej przy samej granicy kaplicy przydro¿nej na Górce S³upeckiej. Rodzice wkrótce wybaczyli córce ten postêpek i m³odzi zamieszkali w dworze w S³upnej. Su³kowskiemu jednak nie wystarcza³o skromne ¿ycie na wsi i dlatego wkrótce zabra³ ¿onê do Wroc³awia, gdzie uczestniczyli wspólnie w niekoñcz±cych siê balach i na spotkaniach towarzyskich, i chocia¿ sw± ¿onê na swój sposób niew±tpliwie kocha³, to nie dotrzymywa³ jej wierno¶ci, a nawet podobno jak m±¿ s³ynnej Marii Walewskiej chcia³ doprowadziæ do romansu z Napoleonem w 1812 roku podczas wyprawy na Rosjê. Na tym tle dosz³o do separacji ma³¿onków i powrotu ksiê¿nej do rodzinnej S³upnej. Wkrótce potem w nieznanych okoliczno¶ciach jej m±¿ zmar³ i zosta³a sama z dwoma synami - Maksymilianem i Robertem. Byli oni nawzajem sk³óceni ze sob± i czêsto dochodzi³o miêdzy nimi nawet do bójek. Maksymilian wyjecha³ bardzo daleko nie mówi±c dok±d - okaza³o siê, ¿e do Kolumbii w Ameryce Po³udniowej, gdzie zaanga¿owa³ siê w wojnie o niepodleg³o¶æ tego kraju. Przywióz³ stamt±d piêkn± Indiankê, a mo¿e raczej Metyskê, nazwiskiem Reanno, która nie zosta³a zaakceptowana przez przysz³± te¶ciow±. W niewyja¶nionych okoliczno¶ciach dosz³o do zamordowania zarówno ksiê¿nej, jak jej niedosz³ej synowej. Zrozpaczony Maksymilian wyjecha³ do Wiednia, gdzie uczestniczy³ w wyst±pieniach demokratycznych okresu Wiosny Ludów i zgin±³ w powstaniu z pa¼dziernika 1848 r., którym dowodzi³ s³ynny gen. Józef Bem.
Mapa Trójk±ta Trzech Cesarzy z oko³o 1860 roku (fot. autora)
Akta s±dowe, jakie posiada nasze Archiwum pozwalaj± wiêc na odtworzenie, przynajmniej fragmentarycznie, niesamowitych czêsto kryminalnych historii z dziejów regionu. Plan tego terenu z oko³o 1860 roku zachowa³ siê w aktach gruntowych Kopalni "Luiza" wchodz±cych w sk³ad omawianych akt s±du w Mys³owicach, przechowywanych jak wspomniano w Archiwum Pañstwowym w Katowicach (sygn. 90, karta 267). Na pokazanym obok fragmencie tego planu widaæ: od wschodu - Bia³± Przemszê; w ¶rodku - zabudowania dworskie nad Przemsz±, a poni¿ej (od po³udnia) browar i hutê cynku "Luiza", natomiast od zachodu liniê kolejow± z Mys³owic do Krakowa.
dr Zdzis³aw Jedynak
Myslowiczanie.pl - Mys³owicki Portal Mieszkañców____________________________________________________________________________________________________Mys³owice, Myslowice, mys³owicki, mys³owickie, mys³owickich, mys³owickim, mys³owickiemu, mys³owickiej, myslowicki, myslowickie, myslowickich, myslowickim, myslowickiemu, myslowickiej, Mys³aw, Myslowitz, Myslovitz, Off Festival, Off Festiwal
Miêdzy Szopienicami, Sosnowcem, Niwk±, Mys³owicami i S³upn± znajduje siê obszar stawów i ³±k, który nie zosta³ na szczê¶cie do dzisiaj zabudowany i stanowi oazê zieleni w ¶rodku okrêgu przemys³owego. £±czy siê tutaj Czarna Przemsza z Bia³± Przemsz± w jedn± rzekê. £±ki te i stawy nie posiada³y sta³ych w³a¶cicieli, ale korzystali z nich mieszkañcy wszystkich trzech pañstw (Prus, Austrii i Rosji), do których nale¿a³y niegdy¶ ziemie polskie, a granice których spotyka³y siê w tym w³a¶nie miejscu. Jak ¿artobliwie mówiono Trójk±t powinien nosiæ nazwê nie Trzech, ale Czterech Cesarzy, poniewa¿ oprócz ziemskich panowa³ tu jeszcze czwarty - z nieba.
