Jak do Katowic przyw璠rowali Romowie lub, jak kto woli, Cyganie? Felieton regionalny: Adam Rygiel-Berezowski
W dzisiejszych czasach nikogo nie dziwi widok, Rom闚 albo, jak kto woli Cygan闚 mieszkaj帷ych w鈔鏚 nas. Zajmuj� mieszkania takie, jak nasze lub takie jak kiedy� by造 nasze. Manifestuj� cz瘰to swoj� odr瑿no嗆 narodow� i kulturow� odmiennym strojem, j瞛ykiem u篡wanym miedzy sob�. Ich dzieci chodz� do szk馧 razem z naszymi. Zakupy robi� w tych samych sklepach. Ma鹵e雟twa mi璠zy Polakami i Romami nie s� ju� takim wyj徠kiem. Dzieci romskie, 郵iczne, czarnow這se, z ogromnymi oczami, od lat tak samo trzymaj� palec w buzi, drug� r瘯� trzymaj帷 si� sp鏚nicy mamy. Dziewcz皻a ubrane s� w d逝gie sp鏚nice, bluzki, kamizelki i garsonki ze zwiewnych materia堯w. Ka盥y z tych element闚 ubioru w klasycznej kolorystyce k堯ci si� z pozosta造mi.
Tak, wi璚 ubi鏎 Rom闚 lub, jak kto woli Cygan闚 spe軟ia tak� sam� rol� w鈔鏚 mieszka鎍闚 Katowic i nie tylko, co barwne upierzenie papug w zestawieniu z innymi ptakami. Ten spos鏏 ubioru nie zmieni� si� od lat i nic nie wskazuje na to, aby szybko mia� si� zmieni�. Zmieni造 si� tylko miejsca zamieszkania Cygan闚.
Jeszcze w latach sze嗆dziesi徠ych, kiedy w Polsce nikt nie m闚i� o autostradach, ba my郵enie o swoim samochodzie by這 prawicowym odchyleniem. Cyganie od bardzo wielu ju� lat rozwi您ali problem przemieszczania si� z miejsca na miejsce ca造mi rodzinami. Znany nam z historii Drzyma豉, maj帷y zreszt� swoj� ulic� w Katowicach, zbudowa� sobie w霩 campingowy od tamtego czasu zwany wozem Drzymaly.
Romowie, nar鏚 mobilny, zmuszony do poruszania si� z miejsca na miejsce tym, 瞠 miejscowa ludno嗆 pozna豉 ju� ich wszystkie przeboje we wszelkich mo磧iwych aran瘸cjach i ocynowali, sobie tylko znanym sposobem, wszystkie patelnie w okolicy, przyw璠rowali kiedy�, w latach1955 lub 1956 roku, ca造m taborem do Katowic. Na swoje obozowisko wyznaczono im do嗆 du篡 plac u zbiegu ulic Krasi雟kiego i Padarewskiego. W tamtym czasie ulica Padarewskiego zabudowana by豉 licz帷 od przejazdu kolejowego w g鏎�, kilkoma familokami. Ciekawostk� jednak by� basen przeciwpo瘸rowy na rogu ulic Padarewskiego i Krasi雟kiego usytuowany od strony p馧nocnej. Romowie lub, jak kto woli Cyganie, zrobili swoje obozowisko vis a vis basenu. Basen 闚 zosta� wykorzystany do wieczornych oblucji.
Jednak ciekawa by豉 reakcja mieszka鎍闚 tamtej dzielnicy. Dzieci z odleg這軼i kilkunastu metr闚 sta造 wok馧 obozowiska i patrzy造 na to, jak jego mieszka鎍y prowadz� codzienne 篡cie. Nikt nie odwa篡� si� podej嗆 bli瞠j. Kilkunastoletnie wyrostki stara造 si� podgl康n望 przez zas這ni皻e firankami okna w wozach, co si� dzieje w 鈔odku, bo kto� pu軼i� plotk�, 瞠 Romowie na okr庵這 kopuluj�. Trwa這 to kilkana軼ie dni. Dzieci widzia造, 瞠 kobiety pior�, gotuj�, jak ich mamy tylko, 瞠 na piecu na zewn徠rz "domu". Wyrostki podzieli造 si� na dwa obozy. Jedni zarzekali si�, 瞠 widzieli takie cuda, 瞠.... hej! Za� drudzy wzmocnili zamki w drzwiach i czujno嗆.
Po pewnym czasie dzieci cyga雟kie lub, jak kto woli romskie pojawi造 si� w nowo wybudowanej szkole. Wzbudza造 ciekawo嗆 wszystkich, nawet nauczycieli, kt鏎zy skrz皻nie to ukrywali. Ale wszyscy sobie zdali spraw� z tego, 瞠 dla Rom闚 lub, jak kto woli Cygan闚, jest to pocz徠ek nowej epoki. Zapocz徠kowali ja Romowie, kt鏎zy zamieszkali na ulicy Warszawskiej 40 w podw鏎zu. Zacz窸a si� integracja.
Znajomy taks闚karz z lat sze嗆dziesi徠ych opowiada� tak� histori�: raz na tydzie� czw鏎ka Rom闚 zamawia豉 kurs z Katowic do Cz瘰tochowy. P豉cili rzetelnie, wszyscy byli zadowoleni. Po d逝窺zym czasie, kiedy nabrali do niego zaufania, powiedzieli mu, 瞠 jad� na Jasn� G鏎� podzi瘯owa� Matce Boskiej za udany skok.
Dzi� po latach u鄉iechnijmy si�, patrz帷 na to z sympati� i wyrozumia這軼i�.
Adam Rygiel-Berezowski, Katowice, lipiec 2004
Myslowiczanie.pl - Mys這wicki Portal Mieszka鎍闚____________________________________________________________________________________________________Mys這wice, Myslowice, mys這wicki, mys這wickie, mys這wickich, mys這wickim, mys這wickiemu, mys這wickiej, myslowicki, myslowickie, myslowickich, myslowickim, myslowickiemu, myslowickiej, Mys豉w, Myslowitz, Myslovitz, Off Festival, Off Festiwal